10. Sınıf Kimya Ders Kitabı Cevapları Sayfa 235
10. sınıf Kimya ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 235 Çöktüğünü Gördün mü? etkinliği Bulgular ve Sonuç ile Değerlendirme 1–4a sorularının cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
Bulgular ve Sonuç
1. Soru
İki deneyde de aynı tepkime gerçekleşir ve aynı renkte çökelti gözlenir. Fark, kullanılan madde ve su miktarlarındadır: makro ölçekte çökelti miktarı fazladır ve daha belirgin görünür; mikro ölçekte çok az çökelti oluşur, gözlem için dikkatli bakmak gerekir. Mikro ölçekli deney daha kısa sürer ve temizliği daha kolaydır.
2. Soru
Ekosisteme etkiyi belirlemek için ölçütler: deneyde ve temizlikte kullanılan toplam su miktarı; kullanılan kimyasal madde miktarı; oluşan atık (çökelti ve atık çözelti) miktarı; kullanılan enerji ve malzeme miktarı; atıkların doğaya zararlılık düzeyi (ör. gümüş bileşikleri).
3. Soru
| Deney | Toplam su miktarı | Toplam kimyasal madde miktarı |
|---|---|---|
| Makro ölçekli | 200 mL (çözeltiler için) + temizlikte kullanılan su | 1 g AgNO3 + 10 g Na2CO3 = 11 g |
| Mikro ölçekli | 20 mL (çözeltiler için) + çok az temizlik suyu | 0,01 g AgNO3 + 0,1 g Na2CO3 = 0,11 g |
Temizlik suyu miktarı ölçümlere göre değişir; makro ölçekte daha büyük cam malzemeler yıkandığı için daha fazladır.
4. Soru
Atom ekonomisi tepkimeye bağlıdır ve iki ölçekte de aynıdır: istenen ürün Ag2CO3 kabul edilirse yaklaşık 275,7 / (2 × 169,9 + 106,0) ≈ %62‘dir; kalan atomlar yan ürün olan NaNO3‘te bulunur. Ancak mikro ölçekte kullanılan kimyasal miktarı yaklaşık 100 kat, su miktarı yaklaşık 10 kat daha azdır; oluşan atık ve atık su da aynı oranda azalır. Bu nedenle mikro ölçekli deneyin su ayak izi daha küçüktür ve kimyasalların ekosisteme zararı daha azdır. Makro ölçekli deneyde gözlem kolaylığı daha fazladır ama israf ve atık da fazladır.
Değerlendirme
1. Soru
Avantajlar: Daha az kimyasal ve su kullanılır, atık azalır, maliyet düşer, deney daha kısa sürer, kaza ve maruz kalma riski azalır, depolama ve temizlik kolaylaşır. Dezavantajlar: Gözlemler daha küçük ölçekte olduğu için zor görülebilir; hassas terazi ve küçük ölçekli malzeme gerekir; küçük ölçüm hataları sonucu daha çok etkiler; bazı nicel ölçümler için yeterli madde elde edilemeyebilir.
2. Soru
Örnek cevap: Mikro ölçekli deneyler tercih edilebilir; çözeltiler gruplar arasında paylaşılıp artan çözeltiler etiketlenerek saklanabilir; malzemeler ilk önce az suyla durulanıp sonra yıkanabilir; zararsız çözücüler ve maddeler seçilebilir; deneyler bilgisayar simülasyonlarıyla desteklenebilir; atıklar türüne göre ayrı toplanarak lavaboya dökülmeden uygun şekilde bertaraf edilebilir.
3. Soru
Oluşan çökelti ve atık çözeltiler lavaboya dökülmez; öğretmenin gösterdiği, etiketli atık kabında toplanır. Gümüş içeren atıklar ayrıca biriktirilir, çünkü gümüş geri kazanılabilir ve doğaya bırakıldığında sudaki canlılara zarar verebilir. Toplanan atıklar okulun atık yönetimi kurallarına göre lisanslı kuruluşlara teslim edilir.
4. Soru
a)
Örnek cevap: Çevre kirliliğinin başlıca kaynakları sanayi tesislerinin atıkları, fosil yakıtların yakılması, tarımda kullanılan gübre ve ilaçlar, evsel atık sular ve çöpler ile laboratuvar ve hastanelerin kimyasal atıklarıdır. Laboratuvarda gereğinden fazla kimyasal kullanmak, atıkları lavaboya dökmek ve suyu israf etmek de kirliliğe katkı yapar.
← Sayfa 234 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 236 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.