10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 177 Karşılaştıralım etkinliğinin 1. b), 2, 3 ve 4. sorularının cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
1. a) sorusunun karşılaştırma tablosu Sayfa 176‘da cevaplanmıştır.
1. b) Benzerlik ve farklılıkların sebepleri
İki metin de milletin kahramanlığını ve vatan sevgisini anlattığı için tema bakımından benzerdir. Farklılıkların sebebi oluşum biçimleridir: Oğuz Kağan Destanı halk arasında kendiliğinden oluşmuş bir doğal destan olduğu için kişi, yer ve zaman belirsiz, olaylar olağanüstüdür. Üç Şehitler Destanı ise bir şairin yakın tarihteki gerçek bir savaşı yazdığı yapma destan olduğu için unsurlar gerçekçi ve belirgindir.
2. Soru – Zaman kavramının dil ve anlatıma etkisi
Zamanın belirsiz olduğu doğal destanlarda “bir gün, günlerden bir gün” gibi kalıp ifadeler ve masalsı bir anlatım görülür. Zamanın belirgin olduğu yapma destanlarda ise olaylar tarih ve sıra içinde verilir, anlatım daha gerçekçi ve ayrıntılı olur. Ayrıca geçmiş zaman kipleri anlatıma hikâye havası, şimdiki ve geniş zaman kipleri ise canlılık katar.
3. Soru – Sebep/amaç/koşul ifade eden cümleler
| Sonuç | Sebep / amaç / koşul |
|---|---|
| Askerlerin moral bulması | Sebep: Komutanların düşman ateşine aldırmadan gülümseyerek cepheye yaklaşması (“Bir Parıltı” bölümü) |
| Askerlerin uyumaması | Sebep: İnönü’den esen rüzgârın ve düşünce yükünün uyku vermemesi (ilk dizeler) |
| İkinci İnönü Savaşı’nın çıkacağının düşünülmesi | Koşul: Düşmanın saldırması hâlinde savaşın başlayacak olması (“Saldırırlarsa eğer” dizesi) |
Bu cümleler olaylar arasındaki bağı açıkça gösterir; okuyucunun askerlerin ruh hâlini ve cephedeki gerilimi daha iyi anlamasını sağlar.
4. Soru – Tutarlılık bakımından karşılaştırma
Örnek cevap: Üç Şehitler Destanı’ndaki olaylar gerçek tarihî olaylara dayandığı ve sebep-sonuç ilişkisi gerçekçi olduğu için gerçek hayat açısından daha tutarlıdır. Oğuz Kağan Destanı’nda ise olaylar kendi içinde (destan dünyasının kurallarına göre) tutarlıdır; fakat olağanüstü ögeler nedeniyle gerçeklikle örtüşmez.
← Sayfa 176 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 178 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.