10. sınıf Kimya ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 162 Çözünme Türleri etkinliği 2–5. basamakları ve Değerlendirme sorularının cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
2. Basamak
Çözünme olayını ayırt etmek için belirlenebilecek ölçütler:
- Çözünme sırasında yeni bir madde oluşuyor mu, çözünen kendi özelliğini koruyor mu?
- Çözünen tanecikleri iyon mu, molekül mü?
- Çözücü ile çözünen arasındaki etkileşim fiziksel bir etkileşim mi (iyon-dipol, hidrojen bağı), yoksa bir tepkime mi?
3. Basamak
Bu ölçütlere göre tuz ve şekerin çözünmesinde yeni madde oluşmaz (fiziksel çözünme); tuzda iyonlar, şekerde moleküller su ile sarılır. Amonyağın çözünmesinde ise su ile tepkime sonucu yeni iyonlar oluşur (kimyasal çözünme).
4. Basamak
| Örnek | Türü |
|---|---|
| Tuzun suda çözünmesi | Fiziksel – iyonik çözünme |
| Şekerin suda çözünmesi | Fiziksel – moleküler çözünme |
| Amonyak gazının suda çözünmesi | Kimyasal çözünme |
5. Basamak
Kitaptaki sınıflandırmada çözünme önce kimyasal ve fiziksel olarak ikiye ayrılır; fiziksel çözünme de çözünenin tanecik yapısına göre iyonik ve moleküler çözünme olarak gruplanır. Kendi ölçütleriniz bu iki aşamalı ayrımla uyuşuyorsa sınıflandırmanız doğrudur. Farklılık genellikle amonyağın çözünmesinin moleküler mi kimyasal mı sayılacağında ortaya çıkar; amonyak su ile tepkimeye girip yeni iyonlar oluşturduğu için kimyasal çözünme olarak sınıflandırılır.
Değerlendirme
1. Soru
Tuz suda iyonik çözünür: Na+ ve Cl− iyonları birbirinden ayrılır, su molekülleriyle iyon-dipol etkileşimi kurarak çözeltide serbestçe hareket eder. Serbest hareketli yüklü tanecikler elektrik akımını taşır. Şeker ise moleküler çözünür; molekülleri iyonlaşmadan su ile hidrojen bağı kurarak dağılır. Çözeltide yük taşıyan tanecik bulunmadığından şekerli su elektriği iletmez.
2. Soru
Bu ifadede geçen çözünme kimyasal çözünmedir. CO2 gazı suda yalnızca dağılmakla kalmaz, bir kısmı su ile tepkimeye girerek yeni bir madde olan karbonik asidi oluşturur: CO2(g) + H2O(s) ⇌ H2CO3(suda). Yeni madde oluştuğu ve içeceğe asidik özellik kazandırdığı için bu çözünme fiziksel değil kimyasaldır.
← Sayfa 161 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 165 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.