10. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Cevapları Sayfa 72

10. sınıf Coğrafya ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 72 Uygulama (şelale ve dev kazanı oluşumu) sorularının cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

1. Kayaçların dirençliliğinin rolü

Akarsu yatağında üstte dirençli, altta dirençsiz bir kaya tabakası bulunmaktadır. Akarsu dirençsiz kayayı daha hızlı aşındırır; dirençli kaya ise yerinde kalarak bir basamak oluşturur. Su bu basamaktan aşağı düşerek şelaleyi meydana getirir. Düşen suyun ve taşıdığı çakılların girdap şeklinde dönmesiyle alttaki dirençsiz kaya oyulur ve dev kazanı oluşur. Dirençli kayanın altı oyuldukça üstteki kaya kırılıp düşer ve şelale zamanla geriye (kaynağa doğru) çekilir. Yani ayrışma ve aşınmaya karşı direnç farkı olmasaydı şelale ve dev kazanı oluşmazdı.

2. Dev kazanının oluştuğu yerler

Dev kazanı, akarsu yatağında farklı dirençteki kayaçların bir arada (üst üste) bulunduğu alanlarda oluşur: Üstte aşınmaya dayanıklı (ör. volkanik, kristalli kayaçlar, sert kalker), altta kolay aşınan (ör. kil taşı, marn, kum taşı gibi tortul) kayaçlar bulunmalıdır. Ayrıca eğimin birden arttığı, akarsuyun çağlayan ve şelale yaptığı yerlerde, girdaplı akımın çakılları döndürerek yatağı oyduğu kesimlerde görülür.

← Sayfa 71 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 74 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.