10. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Cevapları Sayfa 49
10. sınıf Biyoloji ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 49 6. Etkinlik (Sindirim, Emilim ve Taşınma Performans Görevi) için yol gösterici bilgiler aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
6. Etkinlik: Sindirim, Emilim ve Taşınma (Performans Görevi)
1. Basamak: Tartışma soruları
Moleküllerin sindirimi, emilimi ve taşınması nasıl gerçekleşir?
| Madde | Sindirim | Emilim | Taşınma |
|---|---|---|---|
| Karbohidrat | Ağızda başlar, ince bağırsakta tamamlanır; monosakkaritlere (glikoz vb.) ayrılır. | İnce bağırsak villuslarından kılcal kana | Kapı toplardamarıyla önce karaciğere, oradan tüm vücuda |
| Protein | Midede başlar, ince bağırsakta tamamlanır; amino asitlere ayrılır. | Villuslardan kılcal kana | Karaciğer üzerinden kan yoluyla |
| Yağ | Safra ile damlacıklara ayrılır, ince bağırsakta lipazla yağ asidi ve gliserole parçalanır. | Villus hücrelerine geçer, şilomikron hâlinde lenf kılcalına | Lenf yoluyla kana karışır |
| Su, mineral, vitamin | Sindirilmez (küçük moleküllüdür). | İnce bağırsakta ve suyun önemli bir kısmı kalın bağırsakta | Kan yoluyla (yağda çözünen vitaminler yağlarla birlikte lenf yoluyla) |
| İlaç | Çoğu sindirilmeden emilir; bazıları midede çözünür. | Mide ve ince bağırsak | Kan yoluyla karaciğere ve hedef dokulara |
Emilim için gelişmiş adaptasyonlar: İnce bağırsağın uzun ve kıvrımlı olması, iç yüzeyindeki kıvrımlar, villuslar ve villus hücrelerindeki mikrovilluslar emilim yüzeyini çok artırır. Villusların ince epitelle örtülü olması, içlerinde yoğun kan kılcalı ve lenf kılcalı bulunması maddelerin hızla taşınmasını sağlar.
2–8. Basamaklar: Yol gösterici bilgiler
- Bilgi toplarken üç sürecin birbirine bağlı olduğunu vurgulayın: Sindirim olmazsa besinler hücre zarından geçemez; emilim olmazsa sindirilmiş besin kana geçemez; taşınma olmazsa besin hücrelere ulaşamaz. Sonuçta hücrede solunumla ATP üretilemez.
- Verileri “organ – salgı/enzim – parçalanan besin – oluşan ürün” sütunlu bir tabloya veya besinin yolculuğunu gösteren akış şemasına dönüştürebilirsiniz.
- Sağlık bağlantısı kurun: Lifli beslenme bağırsak hareketlerini düzenler; çölyak gibi villus hasarına yol açan hastalıklarda emilim azaldığından kilo kaybı ve vitamin eksikliği görülür.
9. Basamak: Broşür önerisi
- Kapak: “Tabaktan Hücreye: Besinlerin Yolculuğu”
- İç sayfa 1: Sindirim (mekanik ve kimyasal), organlar ve enzimler.
- İç sayfa 2: Emilim; villus–mikrovillus çizimi, kan ve lenf yolunun karşılaştırması.
- İç sayfa 3: Taşınma ve hücrede enerji eldesi (besin → hücresel solunum → ATP).
- Arka sayfa: Varsayım/önerme örneği: “Emilim yüzeyi azalırsa, yeterli besin alınsa bile hücrelere ulaşan enerji kaynağı azalır.” ve sağlıklı sindirim için öneriler.
← Sayfa 48 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 55 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.