10. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Cevapları Sayfa 43
10. sınıf Biyoloji ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 43 5. Etkinlik (Sindirim Sistemlerini Karşılaştırma) 4–10. basamak cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
5. Etkinlik (devamı)
4. Basamak: Mide ve diş yapılarının karşılaştırılması
| Canlılar | Mide Yapısı | Diş Yapısı |
|---|---|---|
| Kuş | İki kısımlı: bezli mide (enzim salgılar) ve kaslı mide (taşlık; besini öğütür) | Diş yoktur; besin gaga ile alınır, öğütme işini taşlık yapar. |
| Kurt | Tek bölmeli, genişleyebilen mide | Kesici dişler, büyük ve sivri köpek dişleri, keskin kenarlı azı dişleri (et koparmaya ve kesmeye uygun) |
| İnek | Dört bölmeli mide (işkembe, börkenek, kırkbayır, şirden) | Köpek dişi yoktur; kesici dişler yalnızca alt çenededir, geniş yüzeyli öğütücü azı dişleri bulunur. |
| İnsan | Tek bölmeli mide | Karma yapıda: kesici, köpek ve azı dişlerinin hepsi bulunur. |
5. Basamak: Diş çeşitleri ile beslenme arasındaki ilişki
Cevap: Diş yapısı, canlının beslendiği besinin türüne uyum gösterir. Etçillerde avı yakalayıp parçalamaya yarayan sivri köpek dişleri gelişmiştir. Otçullarda selülozlu bitkisel besini ezmek için geniş yüzeyli öğütücü azı dişleri belirgindir, köpek dişine gerek yoktur. Hepçil insanda hem kesme hem öğütme işi yapıldığı için tüm diş çeşitleri bulunur. Kuşlarda ise diş yerine gaga ve taşlık bu işi üstlenir.
6. Basamak: Bağırsak uzunluğu beslenme tipine göre değişir mi?
Cevap: Evet, değişir. Otçulların bağırsakları vücut büyüklüklerine göre uzundur; çünkü selüloz içeren bitkisel besinlerin sindirimi zordur ve uzun bağırsak hem sindirim için zaman hem de emilim için geniş yüzey sağlar. Etçillerde hayvansal besin kolay sindirildiği için bağırsak kısadır. Hepçillerde bağırsak uzunluğu bu ikisinin arasındadır.
7. Basamak: Sınıflandırma ölçütleri
Örnek ölçütler: Diş varlığı ve diş çeşitleri, mide bölmesi sayısı ve yapısı, bağırsak uzunluğu, beslenme tipi (etçil, otçul, hepçil), selüloz sindirimine yardım eden mikroorganizmaların bulunup bulunmaması, kursak veya taşlık gibi özel yapıların varlığı.
8. Basamak: Ölçütlere göre ayrıştırma
- Diş yapısına göre: Dişsiz (kuş); köpek dişi belirgin (kurt); köpek dişi olmayan, öğütücü dişi gelişmiş (inek); karma dişli (insan).
- Mide yapısına göre: Tek bölmeli (kurt, insan); dört bölmeli (inek); bezli mide + kaslı mide (kuş).
- Bağırsak uzunluğuna göre: Uzun (inek, insan); kısa (kurt, kuş).
9–10. Basamaklar: Gruplandırma ve bilimsel karşılığı
| Canlılar | Kendi Gruplandırmam (örnek) | Bilimsel Kaynaklardaki Karşılığı |
|---|---|---|
| Kuş | Dişsiz, taşlıklı sindirim sistemi | Kuş tipi sindirim sistemi (gaga, kursak, bezli mide, kaslı mide); beslenmesi türe göre etçil, otçul veya hepçil |
| Kurt | Etle beslenen, kısa bağırsaklı | Etçil (karnivor) sindirim sistemi; tek bölmeli mide |
| İnek | Bitkiyle beslenen, çok bölmeli mideli | Otçul (herbivor), geviş getiren (ruminant) sindirim sistemi |
| İnsan | Her türlü besini tüketen, karma dişli | Hepçil (omnivor) sindirim sistemi; tek bölmeli mide |
Kendi gruplandırmanız ile bilimsel karşılığı karşılaştırırken temel ölçütün beslenme tipi olduğuna, diş-mide-bağırsak farklarının da bu beslenme tipine uyum sonucu ortaya çıktığına dikkat edin.
← Sayfa 42 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 44 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.