Doğu Karadeniz kıyısında dağlar denize paralel uzanır ve kıyıya çok yakındır. Bölge her mevsim bol yağış alır. Yamaçlar gür ormanlarla kaplıdır; kısa ve hızlı akan dereler denize dökülür. Bölge halkı dik yamaçları basamaklar hâlinde düzenleyerek çay tarımı yapar. Düz alanlar az olduğu için evler yamaçlara dağınık olarak kurulmuş, kıyı boyunca uzanan yol ve tünellerle ulaşım sağlanmıştır. Yaz aylarında yaylalar turistlerle dolar.

Metindeki doğal ve beşerî unsurlardan üçer örnek yazınız.

Doğu Karadeniz kıyısında dağlar denize paralel uzanır ve kıyıya çok yakındır. Bölge her mevsim bol yağış alır. Yamaçlar gür ormanlarla kaplıdır; kısa ve hızlı akan dereler denize dökülür. Bölge halkı dik yamaçları basamaklar hâlinde düzenleyerek çay tarımı yapar. Düz alanlar az olduğu için evler yamaçlara dağınık olarak kurulmuş, kıyı boyunca uzanan yol ve tünellerle ulaşım sağlanmıştır. Yaz aylarında yaylalar turistlerle dolar.

Metinde geçen “dağlar”, “yağış”, “dereler” ve “ormanlar” unsurlarının hangi küreye ait olduğunu ve fiziki coğrafyanın hangi dalı tarafından incelendiğini yazınız.

Doğu Karadeniz kıyısında dağlar denize paralel uzanır ve kıyıya çok yakındır. Bölge her mevsim bol yağış alır. Yamaçlar gür ormanlarla kaplıdır; kısa ve hızlı akan dereler denize dökülür. Bölge halkı dik yamaçları basamaklar hâlinde düzenleyerek çay tarımı yapar. Düz alanlar az olduğu için evler yamaçlara dağınık olarak kurulmuş, kıyı boyunca uzanan yol ve tünellerle ulaşım sağlanmıştır. Yaz aylarında yaylalar turistlerle dolar.

Metinden bir örnekle doğal ortamın beşerî ortamı nasıl etkilediğini açıklayınız.

Dar bir vadinin tabanında kurulan bir ilçede son yıllarda nüfus hızla artmıştır. Yeni konutlar ve iş yerleri, yazın kuruyan derenin eski yatağına kadar yapılmış; dere yatağı yer yer daraltılarak üzeri betonla kapatılmıştır. Yukarı havzadaki ormanlık alanların bir kısmı açılarak tarlaya dönüştürülmüştür. Bir yaz günü vadinin yukarı kesiminde birkaç saat içinde çok yoğun yağış düşmüş; dere taşarak eski yatağına yayılmış, konutlar ve iş yerleri büyük zarar görmüştür.

Taşkın olayının oluşmasında etkili olan doğal ve beşerî etkenleri ayrı ayrı yazınız.

Dar bir vadinin tabanında kurulan bir ilçede son yıllarda nüfus hızla artmıştır. Yeni konutlar ve iş yerleri, yazın kuruyan derenin eski yatağına kadar yapılmış; dere yatağı yer yer daraltılarak üzeri betonla kapatılmıştır. Yukarı havzadaki ormanlık alanların bir kısmı açılarak tarlaya dönüştürülmüştür. Bir yaz günü vadinin yukarı kesiminde birkaç saat içinde çok yoğun yağış düşmüş; dere taşarak eski yatağına yayılmış, konutlar ve iş yerleri büyük zarar görmüştür.

Bu olaydan hareketle coğrafya öğrenmenin bireye ve topluma sağlayacağı bir faydayı açıklayınız.

Dar bir vadinin tabanında kurulan bir ilçede son yıllarda nüfus hızla artmıştır. Yeni konutlar ve iş yerleri, yazın kuruyan derenin eski yatağına kadar yapılmış; dere yatağı yer yer daraltılarak üzeri betonla kapatılmıştır. Yukarı havzadaki ormanlık alanların bir kısmı açılarak tarlaya dönüştürülmüştür. Bir yaz günü vadinin yukarı kesiminde birkaç saat içinde çok yoğun yağış düşmüş; dere taşarak eski yatağına yayılmış, konutlar ve iş yerleri büyük zarar görmüştür.

Benzer bir afetin tekrar yaşanmaması için coğrafi bakış açısıyla üç mekânsal planlama önerisi yazınız.

Coğrafyanın gelişimini araştıran bir öğrenci, bazı bilim insanlarının çalışmalarını aşağıdaki gibi not etmiştir.

Tablodaki bilim insanlarını yaşadıkları döneme göre eskiden yeniye sıralayarak bir zaman şeridi oluşturunuz.

Coğrafyanın gelişimini araştıran bir öğrenci, bazı bilim insanlarının çalışmalarını aşağıdaki gibi not etmiştir.

Tablodaki çalışmalardan ikisinin bugünkü coğrafya biliminin hangi konularının temelini oluşturduğunu açıklayınız.

Coğrafyanın gelişimini araştıran bir öğrenci, bazı bilim insanlarının çalışmalarını aşağıdaki gibi not etmiştir.

Tablodaki bilgilerden hareketle bilimin gelişimiyle ilgili bir çıkarım yapınız.

Aşağıda bir adanın topoğrafya haritası verilmiştir. A ve B noktaları aynı doğu-batı doğrultusu üzerindedir.

A ve B noktalarının yükseltisini yazınız ve iki nokta arasındaki kuş uçuşu uzaklığı haritadaki karelerden yararlanarak hesaplayınız.

Aşağıda bir adanın topoğrafya haritası verilmiştir. A ve B noktaları aynı doğu-batı doğrultusu üzerindedir.

Adanın hangi yamacının daha dik olduğunu haritadan bir kanıtla açıklayınız.

Aşağıda bir adanın topoğrafya haritası verilmiştir. A ve B noktaları aynı doğu-batı doğrultusu üzerindedir.

Adada bir liman kentinin ve geniş tarım alanlarının kurulması için hangi kıyının daha uygun olduğunu gerekçesiyle yazınız. Zirvenin A noktasına göre hangi yönde olduğunu belirtiniz.

Türkiye’nin konumuyla ilgili bazı özellikler aşağıda verilmiştir.

Verilen özellikleri mutlak konum ve göreceli konum olarak sınıflandırınız.

Türkiye’nin konumuyla ilgili bazı özellikler aşağıda verilmiştir.

I. özellikten yararlanarak Türkiye’nin en doğusu ile en batısı arasındaki yerel saat farkını ve kuzey-güney yönündeki kuş uçuşu uzaklığı yaklaşık olarak hesaplayınız (1 enlem yaklaşık 111 km).

Türkiye’nin konumuyla ilgili bazı özellikler aşağıda verilmiştir.

III. ve V. özelliklerin Türkiye’ye sağladığı birer önemi açıklayınız.

Bir belediyenin harita birimi, deprem sonrasında halkın toplanacağı alanların yeterli olup olmadığını araştırmıştır. Uzmanlar; mahallelerin nüfusu, parkların ve okul bahçelerinin büyüklüğü, yolların genişliği ve fay hattına uzaklık gibi verileri toplamıştır. Veriler, güçlü bilgisayarlarda bir coğrafi bilgi sistemi programıyla katmanlar hâlinde üst üste bindirilmiştir. Her mahalle için kişi başına düşen toplanma alanı hesaplanmış ve yürüyerek 10 dakikada bir toplanma alanına ulaşılamayan bölgeler bulunmuştur. Sonuçlar renklendirilmiş bir harita olarak belediyenin internet sitesinde yayımlanmıştır.

Metinde CBS’nin beş bileşeninin her birini gösteren bir ifade yazınız.

Bir belediyenin harita birimi, deprem sonrasında halkın toplanacağı alanların yeterli olup olmadığını araştırmıştır. Uzmanlar; mahallelerin nüfusu, parkların ve okul bahçelerinin büyüklüğü, yolların genişliği ve fay hattına uzaklık gibi verileri toplamıştır. Veriler, güçlü bilgisayarlarda bir coğrafi bilgi sistemi programıyla katmanlar hâlinde üst üste bindirilmiştir. Her mahalle için kişi başına düşen toplanma alanı hesaplanmış ve yürüyerek 10 dakikada bir toplanma alanına ulaşılamayan bölgeler bulunmuştur. Sonuçlar renklendirilmiş bir harita olarak belediyenin internet sitesinde yayımlanmıştır.

Çalışmanın aşamalarını CBS’nin işleyişindeki veri toplama, depolama, işleme ve analiz, görüntüleme basamaklarıyla eşleştiriniz.

Bir belediyenin harita birimi, deprem sonrasında halkın toplanacağı alanların yeterli olup olmadığını araştırmıştır. Uzmanlar; mahallelerin nüfusu, parkların ve okul bahçelerinin büyüklüğü, yolların genişliği ve fay hattına uzaklık gibi verileri toplamıştır. Veriler, güçlü bilgisayarlarda bir coğrafi bilgi sistemi programıyla katmanlar hâlinde üst üste bindirilmiştir. Her mahalle için kişi başına düşen toplanma alanı hesaplanmış ve yürüyerek 10 dakikada bir toplanma alanına ulaşılamayan bölgeler bulunmuştur. Sonuçlar renklendirilmiş bir harita olarak belediyenin internet sitesinde yayımlanmıştır.

Bileşenlerden biri eksik olsaydı çalışmanın nasıl etkileneceğini bir örnekle açıklayınız.

Bir ilçe için meteoroloji kuruluşunun yayımladığı üç günlük hava tahmini aşağıda verilmiştir.

Okul, ilçe dışındaki bir müzeye gezi düzenleyecektir. Tahmine göre en uygun günü seçiniz ve diğer iki günü neden seçmediğinizi açıklayınız.

Bir ilçe için meteoroloji kuruluşunun yayımladığı üç günlük hava tahmini aşağıda verilmiştir.

Salı ve Çarşamba günlerinin bir meyve üreticisinin işine olası etkilerini belirterek üreticinin alabileceği birer önlemi yazınız.