Bir astronotun günlüğünden (kurgusal)

“Ay’ın yüzeyine indik. Gündüz olmasına rağmen gökyüzü kapkaraydı. Arkadaşıma seslendim ama sesimi ancak telsizden duyabildi. Yürürken bastığımız yerde derin ayak izleri kaldı; burada onları silecek ne rüzgâr ne yağmur var. Etrafımız irili ufaklı çukurlarla doluydu.”

Günlükte anlatılan gözlemlerden üçünü seçerek her birini Ay’ın hangi özelliğiyle açıklayabileceğinizi yazınız.

Bir astronotun günlüğünden (kurgusal)

“Ay’ın yüzeyine indik. Gündüz olmasına rağmen gökyüzü kapkaraydı. Arkadaşıma seslendim ama sesimi ancak telsizden duyabildi. Yürürken bastığımız yerde derin ayak izleri kaldı; burada onları silecek ne rüzgâr ne yağmur var. Etrafımız irili ufaklı çukurlarla doluydu.”

Bir öğrenci: “Ay geceleri parladığına göre kendi ışığını üretir.” diyor. Bu düşünceyi değerlendiriniz.

Bir öğrenci Ay’ın hareketleriyle ilgili topladığı bilgileri tabloya kaydetmiştir.

Ay’ın hareketleri
Hareket Açıklama Süre (yaklaşık)
Dönme Ay’ın kendi ekseni etrafında dönmesi 27,3 gün
Dolanma Ay’ın Dünya etrafında dolanması 27,3 gün
Öğrenci, sınıfta bir sandalyeyi Dünya kabul ederek yüzü hep sandalyeye dönük biçimde sandalyenin çevresinde bir tur yürümüştür.

Tablodaki verileri yorumlayarak Dünya’dan Ay’ın hep aynı yüzünün görülmesinin nedenini açıklayınız.

Bir öğrenci Ay’ın hareketleriyle ilgili topladığı bilgileri tabloya kaydetmiştir.

Ay’ın hareketleri
Hareket Açıklama Süre (yaklaşık)
Dönme Ay’ın kendi ekseni etrafında dönmesi 27,3 gün
Dolanma Ay’ın Dünya etrafında dolanması 27,3 gün
Öğrenci, sınıfta bir sandalyeyi Dünya kabul ederek yüzü hep sandalyeye dönük biçimde sandalyenin çevresinde bir tur yürümüştür.

Öğrenci sandalyenin çevresinde bir tur yürürken kendi etrafında da kaç tur dönmüş olur? Bu canlandırmanın neyi gösterdiğini yazınız.

Elif, bir ay boyunca akşamları Ay’ı gözlemlemiş ve bazı günlerdeki görünümleri aşağıdaki gibi çizmiştir. Çizimler karışık sırayla verilmiştir.

Her görünümün evre adını yazınız ve görünümleri yeni Ay’dan sonra oluş sırasına koyunuz.

Ali, karanlık bir odada masa lambasını Güneş, elindeki beyaz topu Ay, kendi başını Dünya kabul ederek bir model kurmuştur. Topu kolunu uzatarak tutmakta ve kendi çevresinde yavaşça dönerek topun görünümünü izlemektedir. Lamba hep aynı yerdedir.

Aşağıdaki durumlarda Ali’nin topu hangi evrede göreceğini yazınız.

I. Top, Ali ile lambanın tam arasındadır.

II. Ali, lamba ile topun tam arasındadır (başının gölgesi topa düşmeyecek biçimde topu biraz yukarıda tutmuştur).

III. Ali’nin bakış doğrultusu ile lamba arasında dik açı vardır; topun yarısı aydınlık görünmektedir.

Ali, karanlık bir odada masa lambasını Güneş, elindeki beyaz topu Ay, kendi başını Dünya kabul ederek bir model kurmuştur. Topu kolunu uzatarak tutmakta ve kendi çevresinde yavaşça dönerek topun görünümünü izlemektedir. Lamba hep aynı yerdedir.

Aşağıdaki durumlarda Ali’nin topu hangi evrede göreceğini yazınız.

I. Top, Ali ile lambanın tam arasındadır.

II. Ali, lamba ile topun tam arasındadır (başının gölgesi topa düşmeyecek biçimde topu biraz yukarıda tutmuştur).

III. Ali’nin bakış doğrultusu ile lamba arasında dik açı vardır; topun yarısı aydınlık görünmektedir.

Ali, karanlık bir odada masa lambasını Güneş, elindeki beyaz topu Ay, kendi başını Dünya kabul ederek bir model kurmuştur. Topu kolunu uzatarak tutmakta ve kendi çevresinde yavaşça dönerek topun görünümünü izlemektedir. Lamba hep aynı yerdedir.

Ali’nin arkadaşı: “Ay’ın evreleri, Dünya’nın gölgesi Ay’ın üzerine düştüğü için oluşur.” diyor. Ali’nin modeline dayanarak bu düşünceyi değerlendiriniz.

Bir öğrenci grubu Güneş, Dünya ve Ay’ı temsil etmek için üç malzeme seçecektir.

Bir öğrenci grubu Güneş, Dünya ve Ay’ı temsil etmek için üç malzeme seçecektir.

Kerem, Güneş, Dünya ve Ay’ın hareketlerini göstermek için bir model hazırlamıştır. Modelinde Dünya’yı ortaya sabitlemiş; Güneş’i ve Ay’ı Dünya’nın çevresinde dolandırmıştır.

Kerem’in modelindeki hatayı belirleyiniz ve modeli nasıl düzeltmesi gerektiğini açıklayınız.

Kerem, Güneş, Dünya ve Ay’ın hareketlerini göstermek için bir model hazırlamıştır. Modelinde Dünya’yı ortaya sabitlemiş; Güneş’i ve Ay’ı Dünya’nın çevresinde dolandırmıştır.

Düzeltilmiş modelde Ay, Dünya ile birlikte Güneş’in çevresinde de hareket eder mi? Açıklayınız.

Laboratuvarda yay kalınlıkları farklı iki dinamometre vardır.

Öğrenciler bir silginin (yaklaşık 1 N) ve bir su şişesinin (yaklaşık 15 N) ağırlığını ölçecektir.

Her cisim için hangi dinamometrenin kullanılması gerektiğini gerekçesiyle yazınız.

Laboratuvarda yay kalınlıkları farklı iki dinamometre vardır.

Öğrenciler bir silginin (yaklaşık 1 N) ve bir su şişesinin (yaklaşık 15 N) ağırlığını ölçecektir.

Dinamometrenin hangi büyüklüğü ölçtüğünü ve bu büyüklüğün birimini yazınız.

Bir astronotun günlüğünden

“Ay’ın yüzeyine indik. Gündüz olmasına rağmen gökyüzü kapkaraydı. Arkadaşıma seslendim ama sesimi ancak telsizden duyabildi. Yürürken bastığımız yerde derin ayak izleri kaldı; burada onları silecek ne rüzgâr ne yağmur var. Etrafımız irili ufaklı çukurlarla doluydu.”

Günlükte anlatılan gözlemlerden üçünü seçerek her birini Ay’ın hangi özelliğiyle açıklayabileceğinizi yazınız.