“Felsefe” sözcüğü, Yunanca “philo” (sevgi) ve “sophia” (bilgelik) sözcüklerinden oluşur. Aşağıda bazı düşünürlerin felsefe tanımları verilmiştir.

I.Aristoteles: “Felsefe, varlığın ilk ilke ve nedenlerini araştıran bilimdir.”

II.Farabi: “Felsefe, varlıkları, var olmaları bakımından bilmektir.”

III.İbn Sina: “Felsefe, insanın gücü ölçüsünde varlıkların hakikatini kavramasıdır.”

IV.Kant: “Felsefe, bütün bilgilerin insan aklının temel amaçlarıyla ilişkisini inceler.”

Tanımlardaki ortak noktayı ve tanımlar arasındaki bir farklılığı yazınız.

I.Aristoteles: “Felsefe, varlığın ilk ilke ve nedenlerini araştıran bilimdir.”

II.Farabi: “Felsefe, varlıkları, var olmaları bakımından bilmektir.”

III.İbn Sina: “Felsefe, insanın gücü ölçüsünde varlıkların hakikatini kavramasıdır.”

IV.Kant: “Felsefe, bütün bilgilerin insan aklının temel amaçlarıyla ilişkisini inceler.”

Felsefenin herkesçe kabul edilen ortak bir tanımının yapılamamasının nedenlerini açıklayınız.

I.Aristoteles: “Felsefe, varlığın ilk ilke ve nedenlerini araştıran bilimdir.”

II.Farabi: “Felsefe, varlıkları, var olmaları bakımından bilmektir.”

III.İbn Sina: “Felsefe, insanın gücü ölçüsünde varlıkların hakikatini kavramasıdır.”

IV.Kant: “Felsefe, bütün bilgilerin insan aklının temel amaçlarıyla ilişkisini inceler.”

Sözcük anlamından hareketle “filozof” kavramını kendi cümlelerinizle açıklayınız.

Bir öğrencinin defterine yazdığı sorular aşağıda verilmiştir.

I.Su kaç derecede kaynar?

II.İyi bir hayat nasıl yaşanır?

III.Okulumuzda kaç öğrenci var?

IV.Bilgimizin doğru olduğundan nasıl emin olabiliriz?

V.Zihin ile beden aynı şey midir?

VI.Yarın yağmur yağacak mı?

Felsefi olan soruları belirleyiniz ve felsefi sorunun iki özelliğini bu sorular üzerinden açıklayınız.

Bir öğrencinin defterine yazdığı sorular aşağıda verilmiştir.

I.Su kaç derecede kaynar?

II.İyi bir hayat nasıl yaşanır?

III.Okulumuzda kaç öğrenci var?

IV.Bilgimizin doğru olduğundan nasıl emin olabiliriz?

V.Zihin ile beden aynı şey midir?

VI.Yarın yağmur yağacak mı?

I. soruyu, konusunu koruyarak felsefi bir soruya dönüştürünüz.

Görüş A

“Dilimin sınırları, dünyamın sınırlarıdır.”

Wittgenstein, Tractatus Logico-Philosophicus’tan.

Görüş B

Bazen bir düşünceyi çok net biçimde zihnimizde taşırız ama onu anlatacak sözcüğü bulamayız. Bir besteci, ezgiyi sözcüklere dökmeden zihninde kurar. Bu durumlar, düşüncenin her zaman dile bağlı olmadığını gösterir.

Görüş A ve Görüş B’nin düşünme ve dil ilişkisine bakışını karşılaştırınız.

Görüş A

“Dilimin sınırları, dünyamın sınırlarıdır.”

Wittgenstein, Tractatus Logico-Philosophicus’tan.

Görüş B

Bazen bir düşünceyi çok net biçimde zihnimizde taşırız ama onu anlatacak sözcüğü bulamayız. Bir besteci, ezgiyi sözcüklere dökmeden zihninde kurar. Bu durumlar, düşüncenin her zaman dile bağlı olmadığını gösterir.

Bir dilde kavramların zenginleşmesinin o dili konuşanların düşünmesine etkisini bir örnekle açıklayınız.

Görüş A

“Dilimin sınırları, dünyamın sınırlarıdır.”

Wittgenstein, Tractatus Logico-Philosophicus’tan.

Görüş B

Bazen bir düşünceyi çok net biçimde zihnimizde taşırız ama onu anlatacak sözcüğü bulamayız. Bir besteci, ezgiyi sözcüklere dökmeden zihninde kurar. Bu durumlar, düşüncenin her zaman dile bağlı olmadığını gösterir.

Düşünme ve dil arasındaki ilişkiyi iki yönlü olarak özetleyen tutarlı bir yargı yazınız.

İki arkadaş “özgürlük” üzerine tartışmaktadır. Birincisi özgürlüğü “İstediğim her şeyi yapabilmem” olarak anlamakta, ikincisi ise “Başkalarının haklarına zarar vermeden kendi kararlarımı verebilmem” olarak tanımlamaktadır. Tartışma uzadıkça ikisi de karşısındakinin kendisini anlamadığını düşünmüştür. Sonunda birisi “Önce ‘özgürlük’ derken ne kastettiğimizi netleştirelim.” demiştir.

Tartışmanın uzamasının nedenini düşünme ve dil ilişkisi açısından açıklayınız.

İki arkadaş “özgürlük” üzerine tartışmaktadır. Birincisi özgürlüğü “İstediğim her şeyi yapabilmem” olarak anlamakta, ikincisi ise “Başkalarının haklarına zarar vermeden kendi kararlarımı verebilmem” olarak tanımlamaktadır. Tartışma uzadıkça ikisi de karşısındakinin kendisini anlamadığını düşünmüştür. Sonunda birisi “Önce ‘özgürlük’ derken ne kastettiğimizi netleştirelim.” demiştir.

Son cümledeki önerinin felsefi bir tartışma için neden önemli olduğunu açıklayınız.

Aşağıda üç farklı akıl yürütme verilmiştir.

I. Bütün metaller ısıtıldığında genleşir. Bakır bir metaldir. O hâlde bakır ısıtıldığında genleşir.
II. Isıttığımız demir, bakır, alüminyum ve çinko çubukların hepsi genleşti. O hâlde bütün metaller ısıtıldığında genleşir.
III. Dünya’da su, atmosfer ve uygun sıcaklık olduğu için yaşam vardır. Bir gezegende de su, atmosfer ve uygun sıcaklık bulunmuştur. O hâlde o gezegende de yaşam olabilir.

Her akıl yürütmenin türünü yazınız ve gerekçesini belirtiniz.

Aşağıda üç farklı akıl yürütme verilmiştir.

I. Bütün metaller ısıtıldığında genleşir. Bakır bir metaldir. O hâlde bakır ısıtıldığında genleşir.
II. Isıttığımız demir, bakır, alüminyum ve çinko çubukların hepsi genleşti. O hâlde bütün metaller ısıtıldığında genleşir.
III. Dünya’da su, atmosfer ve uygun sıcaklık olduğu için yaşam vardır. Bir gezegende de su, atmosfer ve uygun sıcaklık bulunmuştur. O hâlde o gezegende de yaşam olabilir.

I. akıl yürütmeyi öncül (P) ve sonuç (C) gösterimiyle yazınız.

Aşağıda üç farklı akıl yürütme verilmiştir.

I. Bütün metaller ısıtıldığında genleşir. Bakır bir metaldir. O hâlde bakır ısıtıldığında genleşir.
II. Isıttığımız demir, bakır, alüminyum ve çinko çubukların hepsi genleşti. O hâlde bütün metaller ısıtıldığında genleşir.
III. Dünya’da su, atmosfer ve uygun sıcaklık olduğu için yaşam vardır. Bir gezegende de su, atmosfer ve uygun sıcaklık bulunmuştur. O hâlde o gezegende de yaşam olabilir.

Sonucunun kesinliği bakımından I. ve III. akıl yürütmeleri karşılaştırınız.

Bir sosyal medya tartışmasında yazılan yorumlar aşağıda verilmiştir.

I. “Bu diyeti on milyon kişi uyguluyor; demek ki kesinlikle sağlıklıdır.”
II. “Ünlü bir futbolcu bu vitamini öneriyor, o hâlde herkes kullanmalı.”
III. “Onun söylediklerine bakmayın; geçen yıl sınıfta kalmış biri bu konuda ne bilebilir ki?”
IV. “Uğurlu çorabımı giydiğim gün takımım kazandı; maçları çorabım kazandırıyor.”
V. “Öğrenciler de çalışanlar gibidir; çalışanlar maaş alıyorsa öğrencilere de maaş verilmeli.”

Her yorumdaki safsata türünü yazınız.

Bir sosyal medya tartışmasında yazılan yorumlar aşağıda verilmiştir.

I. “Bu diyeti on milyon kişi uyguluyor; demek ki kesinlikle sağlıklıdır.”
II. “Ünlü bir futbolcu bu vitamini öneriyor, o hâlde herkes kullanmalı.”
III. “Onun söylediklerine bakmayın; geçen yıl sınıfta kalmış biri bu konuda ne bilebilir ki?”
IV. “Uğurlu çorabımı giydiğim gün takımım kazandı; maçları çorabım kazandırıyor.”
V. “Öğrenciler de çalışanlar gibidir; çalışanlar maaş alıyorsa öğrencilere de maaş verilmeli.”

III. yorumdaki hatayı açıklayınız ve bu tür safsataların toplumsal ilişkilere bir olumsuz etkisini yazınız.